Editoryal not: Bu içerik Hangisieniyi Medikal Yazar Ekibi tarafından hazırlanmış, tıbbi doğruluk açısından medikal danışman tarafından gözden geçirilmiştir. Editoryal Politika ve İnceleme Metodolojisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Göz migreni, internette çok aranan ama klinikte sık karışan bir terimdir. Çünkü halk arasında “göz migreni” denince bazen retinal migren yani gerçekten tek gözde gelişen geçici görme bozukluğu, bazen de aslında iki gözün görme alanını etkileyen migren aurası kastedilir. Bu ayrım önemlidir. Çünkü “tek gözde geçici görme kaybı” ile “iki gözde zikzaklar ve parlamalar” aynı şey değildir. ICHD-3, retinal migreni tekrarlayan, tamamen düzelebilen, monoküler yani tek göze ait görsel bozukluklarla giden ve migren baş ağrısı ile ilişkili, nadir bir tablo olarak tanımlar. (ICHD-3)

Bu sayfanın temel amacı, göz migreni denilen durumun ne olabileceğini netleştirmek, tipik migren aurasından farkını göstermek ve özellikle “tek gözde görme kaybı” yaşandığında neden daha dikkatli olunması gerektiğini açıklamaktır. Migrenin genel çerçevesi için migren rehberi, semptom akışı için migren belirtileri ve tanı süreci için migren teşhisi nasıl konur içeriği bu yazının doğal devamıdır. Retinal migren nadir olduğu için, bu başlıktaki en kritik konu doğru isimlendirme kadar ayırt edici tanı mantığıdır. (ICHD-3)

Quick Answer: Göz migreni denilen tablo çoğu zaman iki farklı şeyi ifade eder: tipik migren aurasına bağlı görsel bozukluklar veya daha nadir olan retinal migren. Retinal migren, tek gözde geçici görme kaybı, kör nokta, parlamalar ya da bulanıklıkla seyreden ve genellikle 5 ila 60 dakika süren, tamamen düzelebilen bir tablodur; ICHD-3 bunu çok nadir bir neden olarak tanımlar. Buna karşılık klasik migren aurası çoğu zaman aslında iki gözün görme alanını etkiler. İlk kez gelişen tek göz görme kaybı, alışılmış örüntüden farklı semptomlar, ani görme azalması veya uzun süren görsel bozukluklar yalnızca “göz migreni” diye düşünülmemelidir. (ICHD-3)

Göz migreni tam olarak ne demek?

“Göz migreni” resmi sınıflamada tek bir net tanı adı değildir. Günlük dilde bu ifade, gözle ilgili migren semptomlarını anlatmak için kullanılır. Ancak klinik olarak en çok iki olasılık öne çıkar. Birincisi, migren aurasına bağlı görsel fenomenlerdir; örneğin zikzak çizgiler, ışık çakmaları, renkli kırılmalar veya görme alanında genişleyen bir kör nokta. İkincisi ise daha nadir olan retinal migren tablosudur. ICHD-3 retinal migreni, tek gözde gelişen, tamamen düzelebilen görsel bozukluklarla giden ve diğer nedenler dışlandıktan sonra düşünülen bir tanı olarak tanımlar. (ICHD-3)

Bu ayrım neden önemlidir? Çünkü birçok kişi “bir gözümde oldu sandım” diye tarif ettiği görsel auranın aslında iki gözün de aynı yarı görme alanını etkileyen bir kortikal aura olduğunu fark etmez. ICHD-3 de özellikle buna dikkat çeker ve monoküler sandığını söyleyen bazı kişilerin aslında hemianopik yani iki gözün aynı görme alan yarısını etkileyen bir bozukluk yaşadığını not eder. Başka bir deyişle, gerçek retinal migren düşündüren şey “göz çevresi ağrı” değil, gerçekten tek göze ait geçici görsel bozukluğun olmasıdır. (ICHD-3)

Pratikte şu soru çok değerlidir: “Sorun gerçekten yalnızca tek gözde miydi, yoksa iki göz açıkken sanki tek gözde gibi mi hissedildi?” Bu ayrımı kişi her zaman net yapamaz. Bu yüzden göz migreni şüphesinde anlatımın ayrıntısı, gerekirse görme alanının çizilmesi ve klinik değerlendirme önem kazanır. Bu yazının geri kalanı tam olarak bu noktayı açar. (ICHD-3)

Göz migreni ile migren aurası aynı şey mi?

Çoğu zaman hayır. Tipik migren aurası, beyindeki görsel işleme alanlarıyla ilişkili geçici bir nörolojik olaydır ve görsel semptomlar sıklıkla iki gözün görme alanını etkiler. MedlinePlus, auranın görsel belirtileri arasında parlak ışıklar, zikzak çizgiler, bulanık görme, kör noktalar ve tünel görüşünü sayar. Bu belirtiler migren öncesinde ya da sırasında olabilir ve genellikle tamamen düzelir. Ancak bunlar gerçek anlamda “tek göz hastalığı” olmayabilir. (MedlinePlus)

Retinal migren ise ICHD-3’e göre monoküler yani tek göze ait pozitif ya da negatif görsel fenomenlerle karakterizedir. Bunlar parlamalar, kör noktalar veya geçici körlük şeklinde olabilir. Ayrıca retinal migren tanısı için diğer geçici monoküler görme kaybı nedenlerinin dışlanmış olması gerekir. Bu yüzden retinal migren bir “tanı koy ve geç” başlığı değil, bir dışlama tanısı mantığı taşır. (ICHD-3)

Bu sayfanın en kritik klinik mesajı da budur: “Göz migreni” denilen her şey, retinal migren değildir. Hatta ICHD-3 retinal migrenin son derece nadir olduğunu özellikle belirtir. Bu nedenle görsel aura ile retinal migreni aynılaştırmak, hem gereksiz korku yaratabilir hem de bazı gerçek göz-damar sorunlarının atlanmasına yol açabilir. Aura tarafını daha geniş okumak isteyenler için bu konu migren belirtileri sayfasında semptom mantığıyla ayrıca açıklanır. (ICHD-3)

Göz migreni belirtileri nelerdir?

Göz migreni diye tarif edilen durumlarda en sık dile getirilen belirtiler geçici görsel bozukluklardır. Bunlar kör nokta, bulanıklık, ışık çakmaları, zigzag desenler, renkli çizgiler, parlayan alanlar ya da kısa süreli görme azalması şeklinde olabilir. NHS retinal migren sayfasında belirtiler arasında tek gözde geçici görme kaybı, kör nokta, bulanık görme, flașlar, zikzaklar, renkli çizgiler ve eşlik edebilen baş ağrısı sayılır. Bu semptomlar bazen baş ağrısından önce, bazen aynı anda, bazen de hemen sonrasında ortaya çıkabilir. (nhs.uk)

Burada pozitif ve negatif görsel fenomen ayrımı yararlı olabilir. Pozitif fenomenler, aslında olmayan bir şeyi görme şeklindedir; örneğin parlamalar, pırıltılar, hareketli ışıklar, titreşen çizgiler. Negatif fenomenler ise görme alanında bir eksilme hissidir; kör nokta, perdenin inmesi, bir bölgenin kararması gibi. ICHD-3 retinal migren kriterlerinde her iki tipin de olabileceğini açıkça yazar. Bu bilgi, “sadece ışık çakması olursa migren, kararma olursa başka şeydir” gibi basit çıkarımların doğru olmadığını gösterir. (ICHD-3)

Ancak bir belirti özellikle ciddiye alınmalıdır: tek gözde ani görme kaybı. NHS, ilk kez gelişen kör nokta veya görme problemi için acil GP/111 değerlendirmesi önermektedir. Çünkü tek gözde geçici görme kaybı retinal migren olabilir, ama aynı zamanda farklı damar, retina veya optik sinir kaynaklı nedenlerle de ilişkili olabilir. Bu nedenle “göz migreni belirtileri” listesi içinde en kritik ayrım, basit görsel aura benzeri bozulma ile gerçek monoküler görme kaybını ayırmaktır. (nhs.uk)

En sık tarif edilen görsel belirtiler

Aşağıdaki tablo, kullanıcıların “göz migreni” diye tarif ettiği semptomların pratik ayrımını özetler:

BelirtiNasıl hissedilebilir?Klinik not
Işık çakmalarıParlama, flaş, kıvılcım gibiAura veya retinal kaynaklı olabilir
Zikzak çizgilerKırık, dalgalı, parlayan şekillerTipik görsel aura ile daha sık ilişkilidir
Kör noktaGörme alanında boşluk veya kararmaTek göz mü iki göz mü ayrımı önemlidir
Geçici görme kaybıBir bölgede ya da tüm gözde kısa süreli azalmaİlk kez oluyorsa dikkatli değerlendirme gerekir
Bulanık görmeNetlik kaybı, sisli görmeTek başına özgül değildir
Renkli çizgiler / lekelerHareketli ya da sabit renkli fenomenlerMigren aurasında görülebilir

Bu belirtiler tek başına tanı koydurmaz. Tanıda belirleyici olan, bunların hangi gözde, ne kadar süreyle, hangi örüntüyle ve hangi eşlikçi bulgularla ortaya çıktığıdır. (nhs.uk)

Göz migreni tek gözde mi olur?

Gerçek retinal migren için cevap evettir: ICHD-3 ve NHS, retinal migrenin tek gözü etkilediğini belirtir. Hatta ICHD-3 tanı kriteri bunu tanının merkezine yerleştirir. Sorun şudur: birçok kişi görsel aurayı “tek gözümde oldu” diye tarif etse de, daha dikkatli sorgulandığında olayın iki göz açıkken de aynı görme alanında hissedildiği anlaşılabilir. ICHD-3 bu karışıklığa özel olarak dikkat çeker. (ICHD-3)

Pratikte kişi bunu evde nasıl ayırmaya çalışır? Semptom devam ederken tek gözü kapatıp sonra diğer gözü kapatınca bozukluk her iki durumda da benzer görme alanında sürüyorsa bu, çoğu zaman beynin görsel alanıyla ilişkili aura lehine düşünülebilir. Buna karşılık sorun gerçekten yalnızca bir göz kapatıldığında kayboluyor ve diğer gözde sürüyorsa monoküler bir olay daha çok akla gelebilir. Ama bu yöntem kusursuz değildir; kişi atak anında bunu her zaman net test edemeyebilir. Bu yüzden klinik değerlendirme önemini korur. Bu nokta, migren teşhisi nasıl konur sayfasının tanı mantığıyla yakından ilişkilidir. (ICHD-3)

Ayrıca “gözde ağrı” ile “gözden kaynaklı görsel bozukluk” aynı şey değildir. Bazı migrenlerde ağrı göz arkasında hissedilebilir. Bu, retinal migren olduğu anlamına gelmez. Bu yüzden “göz migreni tek gözde olur mu?” sorusunun doğru yanıtı şöyle kurulmalıdır: retinal migren gerçekten tek göze ait görsel bozuklukla ilişkilidir; ama halkın göz migreni dediği birçok tablo aslında retinal migren değil, görsel auradır. (nhs.uk)

Göz migreni ne kadar sürer?

ICHD-3’e göre retinal migren benzeri monoküler görsel semptomlar tipik olarak 5 ila 60 dakika sürmelidir. NHS de görme kaybının genellikle yaklaşık 10 ila 20 dakika sürdüğünü, bazen 1 saate kadar uzayabileceğini belirtir. Bu süreler önemlidir; çünkü saniyeler içinde gelip geçen ya da saatlerce sürüp düzelmeyen tablolar aynı klinik çerçevede düşünülmeyebilir. (ICHD-3)

Süre tek başına tanı koydurmaz ama örüntüyü anlamaya yardım eder. Örneğin 15–20 dakika süren, tamamen düzelen, daha önce benzeri olan ve ardından migren benzeri baş ağrısı gelen görsel bir olay, migren spektrumu ile daha uyumlu olabilir. Buna karşılık saatlerce süren, düzelmeyen veya giderek kötüleşen görsel kayıp için daha düşük eşikle değerlendirme gerekir. ICHD-3 de retinal migren tanısında diğer amaurosis fugax nedenlerinin dışlanmasını özellikle ister. (ICHD-3)

Özellikle ilk kez yaşanan bir olayda “kısa sürdü, demek ki önemsiz” diye düşünmek doğru değildir. Kısa süreli monoküler görme kaybı bazı durumlarda yine de önemli olabilir. Bu yüzden kullanıcı niyeti açısından en doğru mesaj, süreyi önemsemek ama onu tek karar kriteri haline getirmemektir. Tehlike işaretlerini daha geniş görmek için migren tehlikeli mi sayfası destekleyici olur. (nhs.uk)

Göz migreni neden olur?

Burada dikkatli dil kullanmak gerekir. Genel migren biyolojisi, genetik yatkınlık ve anormal sinirsel ağ aktivitesi ile ilişkilidir; MedlinePlus migrenin kesin zincirinin tam açıklanamadığını, ama beyin içindeki sinir yolları ve kimyasallarla ilişkili olduğunu belirtir. Görsel aura tarafında ise MedlinePlus Genetics, auraların anormal sinir sinyalleri ve buna eşlik eden kan akımı değişiklikleriyle ilişkili olabileceğini söyler. Bu, tipik migren aurası için daha güçlü bir çerçevedir. (MedlinePlus)

Retinal migrenin mekanizması ise daha belirsizdir ve nadir görülmesi nedeniyle veri sınırlıdır. ICHD-3 bu tabloyu tanımlar ama aynı zamanda bunun çok nadir bir geçici monoküler görme kaybı nedeni olduğunu vurgular. Yani “göz migreni neden olur?” sorusunun tek, kesin ve herkes için geçerli cevabı yoktur. Daha güvenli ifade şudur: migren yatkınlığı olan bazı kişilerde geçici görsel bozukluklar migren spektrumu içinde ortaya çıkabilir; fakat tek göz semptomlarında başka nedenler dışlanmadan mekanizmayı otomatik olarak migrene bağlamak doğru değildir. (ICHD-3)

Kullanıcı açısından bu ne anlama gelir? Şu anlama gelir: daha önce aura öyküsü olan birinde tipik görsel semptomların tekrarı ile, ilk kez gelişen tek göz görme kaybı aynı güvenlik düzeyinde değerlendirilemez. Bu yüzden neden arayışında ilk hedef “migren mi değil mi?” kadar, “başka ne olabilir?” sorusunu da masada tutmaktır. (ICHD-3)

Göz migreni ile hangi durumlar karışabilir?

Bu sayfanın ayırıcı tanı boyutu en az tanım kadar önemlidir. ICHD-3, retinal migren tanısında diğer amaurosis fugax nedenlerinin dışlanmasını açıkça şart koşar. Yani geçici monoküler görme kaybı yaşayan bir kişide otomatik olarak “retinal migren” demek doğru değildir. Bu semptom, retina, optik sinir veya damar yapılarıyla ilişkili farklı nedenlerde de görülebilir. (ICHD-3)

NHS de aynı nedenle ilk kez gelişen tek göz görme problemlerinde tıbbi değerlendirme ister. Çünkü kullanıcı tarafında en sık karışan durumlar şunlardır: tipik migren aurası, retinal migren, geçici monoküler görme kaybı yapan damar sorunları, retina ile ilgili problemler ve daha nadiren diğer nörolojik ya da oftalmolojik tablolar. Bu yüzden göz migreni yazısının gerçek SEO değeri yalnızca “belirti listesi” vermek değil, neyle karıştığını doğru anlatmaktır. (nhs.uk)

Örneğin kişi “perde indi”, “bir gözüm karardı”, “görmem bir anda azaldı” diyorsa bu ifade migren aurasından çok, değerlendirme gerektiren bir monoküler olay gibi ele alınabilir. Buna karşılık “görüşümde zikzaklar dolaştı, iki gözde de vardı, sonra geçti” tarifi tipik aura ile daha uyumlu olabilir. Bu fark, tıbbi tanı koydurmaz; ama hangi durumda beklenmemesi gerektiğini anlamaya yardım eder. (nhs.uk)

Ayırıcı tanı tablosu

DurumGörme bozukluğu genelde nasıl olur?Ayırt ettiren ipucu
Tipik migren aurasıÇoğu zaman iki gözün görme alanını etkilerZikzaklar, parlamalar, genişleyen kör nokta
Retinal migrenGerçekten tek gözde, tamamen düzelebilen olayNadir bir tanıdır, dışlama gerekir
Geçici monoküler görme kaybı yapan diğer nedenlerTek gözde kararma veya görme azalmasıMigren dışında damar/retina nedenleri düşünülür
Göz kaynaklı diğer sorunlarBulanıklık, ağrı, görme azalması değişken olabilirGöz muayenesi ve klinik bağlam önemlidir

Bu tablo tanı koymak için değil, kavramları yerli yerine oturtmak içindir. Çünkü C008’in asıl stratejik rolü, aura ile tek göz görme kaybı niyetlerini birbirine karıştırmamaktır. (ICHD-3)

Göz migreni ne zaman tehlikeli olabilir?

“Göz migreni tehlikeli mi?” sorusunda en önemli yanıt şudur: ilk kez gelişen, alışılmış örüntüden farklı, tek gözde belirgin görme kaybı yapan ya da uzun süren görsel olaylarda dikkat eşiği düşmelidir. NHS, ilk kez gelişen kör nokta veya görme problemi için acil GP/111 yardımını önerir. Ayrıca ani çok şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu, ani görme kaybı, çift görme, dengesizlik, bilinç bulanıklığı, nöbet, yüksek ateş ve ense sertliği gibi bulgularda 999 düzeyinde acil yardım istemeyi önerir. (nhs.uk)

ICHD-3 de retinal migreni “son derece nadir” bir geçici monoküler görme kaybı nedeni olarak tanımlar ve diğer nedenlerin araştırılması gerektiğini açıkça söyler. Bu, klinik açıdan çok önemlidir. Çünkü hasta tarafında “göz migrenim tuttu” diye geçiştirilen bazı tablolar gerçekte farklı olabilir. Bu nedenle tek gözde gerçek görme kaybı hissi, özellikle ilk kez oluyorsa veya patern değiştiyse, sıradan migren başlığı altında bekletilmemelidir. Bu güvenlik çerçevesi migren tehlikeli mi sayfasıyla da uyumludur. (ICHD-3)

Özellikle şu durumlarda daha dikkatli olunmalıdır:

  • İlk kez tek gözde kör nokta veya görme kaybı yaşanıyorsa
  • Görme kaybı tamamen düzelmiyorsa
  • Görme bozukluğu alışılmıştan farklıysa
  • Ani, çok şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa
  • Konuşma bozukluğu, güçsüzlük, bilinç değişikliği varsa
  • Semptomlar sıklaşıyor veya şekil değiştiriyorsa

Bu tür durumlar yalnızca “göz migreni” etiketiyle kapatılmamalıdır. (nhs.uk)

Göz migreni nasıl teşhis edilir?

Tanı çoğu zaman yalnızca “internetten semptom benzetme” ile konmaz. ICHD-3’e göre retinal migren tanısı için tekrarlayan, tamamen düzelebilen, monoküler görsel fenomenlerin varlığı ve diğer nedenlerin dışlanması gerekir. Hatta kriterde, atak sırasında klinik görme alanı muayenesi veya hastanın doğru yönlendirmeyle çizdiği monoküler alan kusuru gibi doğrulayıcı yaklaşımlar bile anılır. Bu, tanının neden dikkatli konduğunu gösterir. (ICHD-3)

MedlinePlus genel migren tanısında öykü, fizik muayene ve nörolojik değerlendirmenin önemli olduğunu; bazı durumlarda MRI, CT veya başka testlerin kullanılabildiğini belirtir. Ancak bu yaklaşım her migrenli için rutin görüntüleme gerekir anlamına gelmez. Sorun, görsel semptomların gerçekten tek gözde olup olmadığını ve başka nedenlerin dışlanıp dışlanmadığını anlamaktır. Bu nedenle migren teşhisi nasıl konur içeriği bu yazının önemli tamamlayıcısıdır. (MedlinePlus)

Klinik açıdan bakıldığında tanı süreci genellikle şu sorular etrafında döner: Semptom tek gözde miydi? Ne kadar sürdü? Tamamen düzeldi mi? Baş ağrısı eşlik etti mi? Daha önce oldu mu? Nörolojik ya da oftalmolojik başka bulgu var mı? Bu soruların amacı hastayı korkutmak değil, yanlış isimlendirmeyi önlemektir. Çünkü bu başlıkta en büyük hata, her görsel şikâyeti “göz migreni” diye genelleştirmektir. (ICHD-3)

Göz migreni nasıl geçer, tedavi nasıl düşünülür?

Tedavi yaklaşımı tanı netliğine bağlıdır. Eğer tablo tipik migren spektrumu içinde değerlendiriliyorsa, genel migren yönetim ilkeleri önem kazanır. MedlinePlus migren tedavisinde erken semptom yönetimi, sessiz-karanlık ortamda dinlenme, soğuk uygulama, sıvı alma ve uygun ilaçların kullanılabildiğini belirtir. Ayrıca sık ya da ağır ataklarda koruyucu tedaviler düşünülebilir. Bu nedenle spesifik tedavi ayrıntıları için migren tedavisi ve atak anı desteği için migrene ne iyi gelir sayfaları daha doğrudan yanıt verir. (MedlinePlus)

NHS, retinal migren çok sık değilse her zaman özel tedavi gerekmediğini; tetikleyicilerin gözden geçirilebileceğini ve gerektiğinde tıbbi değerlendirme yapılacağını belirtir. Burada önemli nokta, hastanın kendi kendine retinal migren tanısı koyup tedaviyi yalnızca migren mantığıyla yürütmemesidir. Çünkü önce gerçekten migren spektrumunda bir olay yaşanıp yaşanmadığının netleşmesi gerekir. (nhs.uk)

Dolayısıyla “göz migreni nasıl geçer?” sorusunun güvenli yanıtı şöyledir: eğer daha önce değerlendirilmiş, tipik örüntüsü bilinen bir migren spektrumu söz konusuysa genel migren yönetimi yardımcı olabilir; ama ilk kez gelişen tek göz semptomunda asıl öncelik rahatlama değil, doğru değerlendirme olmalıdır. Bu ayrım SEO açısından da değerlidir; çünkü kullanıcı niyeti doğrudan tedavi kadar “bu normal mi?” sorusunu da içerir. (nhs.uk)

Sık sorulan sorular

Göz migreni tek gözde mi olur?

Gerçek retinal migren tek gözde olur. Ancak halk arasında göz migreni denilen birçok görsel aura olayı aslında iki gözün görme alanını etkileyebilir. Bu nedenle kişi bunu her zaman doğru ayıramayabilir. (ICHD-3)

Göz migreni ne kadar sürer?

Retinal migren benzeri semptomlar tipik olarak 5 ila 60 dakika sürer. NHS, birçok olayın yaklaşık 10 ila 20 dakika sürdüğünü, bazen 1 saate kadar uzayabildiğini belirtir. (ICHD-3)

Göz migreni baş ağrısı yapar mı?

Yapabilir. ICHD-3 retinal migreni, migren baş ağrısıyla ilişkili bir tablo olarak tanımlar. Ancak bazı kişilerde görsel semptomlar baş ağrısından önce, birlikte ya da hemen sonrasında olabilir. Bazen göz semptomları baş ağrısız da tarif edilebilir, fakat bu durumda altta yatan neden daha dikkatli değerlendirilmelidir. (ICHD-3)

Göz migreni tehlikeli midir?

Her zaman değil. Ama ilk kez gelişen tek göz görme kaybı, düzelmeyen semptom, yeni nörolojik bulgular veya ani çok şiddetli baş ağrısı varsa tablo yalnızca migren sayılmamalıdır. (nhs.uk)

Göz migreni ile aura aynı şey mi?

Aynı şey değildir. Aura çoğu zaman beynin görsel işleme alanlarıyla ilişkili iki gözlü bir görme alanı bozukluğudur. Retinal migren ise gerçek tek göz görsel semptomlarıyla ilişkilidir ve çok daha nadirdir. (ICHD-3)

Sonuç

Göz migreni, tek başına net bir halk dilidir; ama klinik olarak çoğu zaman iki ayrı alanı kapsar: tipik migren aurası ve daha nadir retinal migren. Bu sayfanın ana mesajı şudur: tek gözde gerçek görme kaybı ile iki gözlü görsel aura aynı şey değildir. ICHD-3 retinal migreni nadir bir tanı olarak görür ve diğer geçici monoküler görme kaybı nedenlerinin dışlanmasını ister. Bu nedenle özellikle ilk kez gelişen, alışılmış örüntüden farklı, tek gözde belirgin görme kaybı yapan olaylar yalnızca “göz migreni” diye geçiştirilmemelidir. Genel semptom yapısı için migren belirtileri, güvenlik eşiği için migren tehlikeli mi ve tanı mantığı için migren teşhisi nasıl konur bu içeriğin en doğru devam adımlarıdır. (ICHD-3)