Zayıf Bağışıklık Sistemi Belirtileri: Bağışıklığınız Düşükse Ne Olur? 

HIZLI CEVAP Zayıf bağışıklık sisteminin en sık görülen belirtileri arasında sık tekrarlayan enfeksiyonlar, normalden uzun süren iyileşme süreci, kronik yorgunluk, yavaş iyileşen yaralar ve tekrarlayan mantar enfeksiyonları yer alır. Bu belirtilerin varlığı her zaman ciddi bir bağışıklık hastalığına işaret etmez; ancak belirli bir sıklık ve şiddetin üzerine çıkıldığında bir sağlık profesyoneliyle değerlendirilmesi önerilir.

Vücudun savunma mekanizması olan bağışıklık sistemi, çoğu zaman fark edilmeden çalışır. Ancak bu sistem yeterince güçlü olmadığında sinyaller vermeye başlar. Sorun şu ki bu sinyaller çoğu zaman başka nedenlere bağlanır; yorgunluk strese, sık hastalanmak “şansızlığa” ya da mevsim geçişlerine yorulur.

Bağışıklık sistemi hakkındaki kapsamlı rehberimizde ele aldığımız üzere bağışıklık düşüklüğü tek bir nedene değil, çoğunlukla birden fazla faktörün etkileşimine dayanır. Bu rehber; zayıf bağışıklık sisteminin hangi belirtilerle kendini gösterebileceğini, bu belirtilerin ne zaman endişe verici hale geldiğini ve hangi noktada bir uzmana başvurulması gerektiğini kanıta dayalı biçimde ele almaktadır.

Zayıf Bağışıklık Sistemi Nedir?

Bağışıklık zayıflığı, tüm immün yetmezlik durumlarını kapsayan geniş bir kavramdır. Klinik açıdan iki temel kategoride değerlendirilir:

Primer İmmün Yetmezlik

Genetik kökenlidir; bağışıklık sistemi bileşenlerinden biri doğuştan yetersiz ya da işlevsizdir. Dünya genelinde 450’den fazla primer immün yetmezlik tanımlanmıştır (Notarangelo ve ark. – Primary immunodeficiencies, J Allergy Clin Immunol 2020). Genellikle çocukluk döneminde tekrarlayan ciddi enfeksiyonlarla kendini belli eder ve uzman yönetimi gerektirir.

Sekonder (Edinsel) İmmün Yetmezlik

Başlangıçta sağlıklı olan bağışıklık sisteminin beslenme yetersizlikleri, kronik stres, hastalıklar ya da ilaç kullanımı gibi dış etkenler nedeniyle zayıflamasıdır. Bu sayfa ağırlıklı olarak sekonder bağışıklık zayıflığının günlük yaşamda nasıl kendini gösterdiğini ele almaktadır.

“Normal” ile “Zayıf” Arasındaki Sınır

Her yıl birkaç kez soğuk algınlığı geçirmek, mevsim geçişlerinde biraz daha hassas olmak ya da stresli dönemlerde daha çabuk hastalanmak genel olarak normal kabul edilir. Sorun; enfeksiyonların olağandışı sıklıkta, olağandışı ağırlıkta ya da standart tedaviye yanıt vermez biçimde tekrarlaması durumunda başlar.

Bağışıklık düşüklüğünün arkasındaki nedenleri daha kapsamlı öğrenmek için bağışıklık neden düşer başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Zayıf Bağışıklık Sisteminin Temel Belirtileri

Sık Tekrarlayan Enfeksiyonlar

Bağışıklık düşüklüğünün en belirgin ve en sık görülen belirtisi, enfeksiyonların olağandışı biçimde tekrarlamasıdır. Jeffrey Modell Foundation tarafından geliştirilen ve klinisyenler tarafından yaygın biçimde kullanılan “10 Uyarı İşareti” listesi, başvuru için eşik değerleri şu şekilde tanımlamaktadır:

• Yılda dörtten fazla yeni kulak enfeksiyonu
• Yılda ikiden fazla ciddi sinüs enfeksiyonu
• Bir yılda iki veya daha fazla pnömoni
• Yılda dörtten fazla pnömoni (herhangi bir yaşta)
• Yenidoğanda yedi günden uzun süren oral kandida
• Derin cilt veya organ apsesi (tekrarlayan)

Yetişkinler için yılda iki kez grip ya da soğuk algınlığı geçirmek genellikle normal kabul edilir. Ancak bu sayının belirgin biçimde üzerine çıkılması ya da her enfeksiyonun normalden daha ağır seyretmesi bağışıklık değerlendirmesi için yeterli bir gerekçe oluşturabilir.

Çocuklarda Değerlendirme

Kreş ve okula yeni başlayan çocukların daha sık hastalanması beklenen ve büyük ölçüde normal bir süreçtir; bağışıklık sistemi yeni patojenlerle tanışma aşamasındadır. Endişe verici olan; antibiyotiklere yanıt vermeyen enfeksiyonlar, olağandışı ağır seyreden hastalıklar ve hastane yatışı gerektiren tekrarlayan durumlar.

Uzun Süren veya Ağır Seyreden Enfeksiyonlar

Sıklık kadar seyir de önemlidir. Bağışıklık sistemi yeterince güçlü olmadığında enfeksiyonların iyileşme süresi normalin üzerine çıkabilir; iyileşme tam olmayabilir ya da tedaviyle tamamen kontrol altına alınmayan kronik bir hal alabilir.

Standart bir soğuk algınlığının 7–10 günde geçmesi beklenirken bu sürenin iki–üç hafta uzaması, özellikle standart tedaviye yanıtsızlıkla birleştiğinde, bağışıklık değerlendirmesine yönlendirici bir işaret olabilir. Aynı şekilde antibiyotiğe yanıt vermeyen bakteriyel enfeksiyonlar ya da antifungallere dirençli mantar enfeksiyonları da ciddi uyarı işaretleri arasındadır.

Kronik Yorgunluk ve Enerji Düşüklüğü

Bağışıklık sistemi aktif olduğunda enerji tüketir; bu durum hastalık dönemlerinde hissedilen yorgunluğu açıklar. Ancak bağışıklık sistemi kronik olarak aktif kalıyorsa ya da düşük düzeyli kronik bir inflamasyon varsa bu yorgunluk kalıcı bir hal alabilir. Pro-inflamatuar sitokinlerin (özellikle IL-6 ve TNF-α) sürekli yüksek kalması, beyin–vücut iletişimini etkileyerek yorgunluk, motivasyon kaybı ve konsantrasyon güçlüğüne yol açabilir (Dantzer ve ark. – From inflammation to sickness and depression, Nat Rev Neurosci 2008).

Kronik İnflamasyon ve Yorgunluk Bağlantısı

Pro-inflamatuar sitokinlerin (özellikle IL-6 ve TNF-α) sürekli yüksek kalması, beyin–vücut iletişimini etkileyerek yorgunluk, motivasyon kaybı ve konsantrasyon güçlüğüne yol açabilir (Dantzer R et al. Nat Rev Neurosci. 2008;9(1):46–56). Bu “hastalık davranışı” (sickness behavior) olarak adlandırılan tablo; vücudun bağışıklık yanıtı sırasında enerjiyi koruma stratejisinin bir parçasıdır.

Kronik yorgunluk tek başına bağışıklık düşüklüğüne işaret etmez; tiroid bozuklukları, anemi, uyku apnesi ve depresyon da benzer tabloya yol açabilir. Bu nedenle diğer belirtilerle birlikte değerlendirilmesi önem taşır.

Yavaş İyileşen Yaralar

Deri ve doku onarımı, bağışıklık hücrelerinin aktif katılımını gerektirir. Nötrofiller ilk 24–48 saatte inflamatuar fazı başlatır; makrofajlar debridman ve büyüme faktörü salınımını yönetir; lenfositler doku yenilenmesini koordine eder.

Bu hücrelerden herhangi birinin sayısı ya da işlevi yetersiz kaldığında yara iyileşmesi gecikebilir. Küçük kesiklerin ya da sıyrıkların bir haftayı aşan sürede kapanmaması, tekrarlayan cilt enfeksiyonlarına dönüşmesi ya da hiç kapanmadan kronik yara haline gelmesi bağışıklık değerlendirmesi için bir işaret olabilir (Guo & DiPietro – Factors affecting wound healing, J Dent Res 2010).

Bu durum özellikle diyabetik bireylerde kritik önem taşır; hipergliseminin nötrofil işlevini bozması nedeniyle diyabetik ayak yaraları ciddi komplikasyonlara zemin hazırlayabilir.

Tekrarlayan Mantar Enfeksiyonları

Mantar enfeksiyonları sağlıklı bireylerde de görülebilir; ancak tekrarlaması, tedaviye dirençli hale gelmesi ya da alışılmadık bölgelerde ortaya çıkması bağışıklık sisteminin mantar patojenlerine karşı yeterince yanıt veremediğine işaret edebilir.

Oral Kandida

Yetişkinlerde tekrarlayan oral kandida (pamukçuk); antibiyotik kullanımı, kortikosteroid kullanımı ya da diş protezi gibi lokal nedenlerin ötesinde HIV enfeksiyonu, diyabet ya da primer immün yetmezlik bağlamında değerlendirilebilir.

Vajinal Mantar Enfeksiyonları

Yılda üç ya da daha fazla tekrarlayan vajinal kandida, olası risk faktörlerinin (antibiyotik, gebelik, diyabet) yokluğunda bağışıklık değerlendirmesi gerektirebilir. CD4+ T hücre işlevinin kandida kolonizasyonunu baskılamadaki rolü, bu ilişkinin temel mekanizmasını oluşturur.

Sindirim Sorunları

Bağırsak epiteli vücudun en büyük bağışıklık yüzeyini oluşturur; bağırsak ilişkili lenfoid doku (GALT), tüm vücuttaki bağışıklık hücrelerinin önemli bir bölümünü barındırır. Bağırsak florası dengesinin bozulması hem sindirim sistemini hem de bağışıklık işlevini olumsuz etkileyebilir.

Tekrarlayan ya da kronik ishal, kötü emilim bulguları, karın ağrısı ve şişkinlik bağışıklık sisteminin bağırsak düzeyindeki bozukluğunun işareti olabilir. Disbiyozis bağırsak bariyer bütünlüğünü zayıflatarak sistemik inflamasyona zemin hazırlayabilir (Cristofori ve ark. – Probiotics and gut immunity, Front Immunol 2021). Bağırsak florası ve bağışıklık bağlantısı için probiyotik ve bağırsak sağlığı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Çocuklarda Zayıf Bağışıklık Belirtileri

Pediatrik bağışıklık değerlendirmesi için ek kırmızı bayraklar şunlardır:

• Büyüme geriliği ve kilo alamama
• Aile öyküsünde erken yaşta enfeksiyondan ölüm
• BCG gibi canlı aşılara karşı ciddi reaksiyon
• Derin doku apselerinin tekrarı
• Fırsatçı enfeksiyonlar (sağlıklı çocuklarda görülmemesi beklenen)

Bu konuyu daha ayrıntılı değerlendirmek isteyen okuyucular için okula veya kreşe başlayan çocuğa bağışıklık güçlendirici rehberi ilgili alt başlığı tamamlar.

Daha Az Bilinen Zayıf Bağışıklık Belirtileri

Cilt Sorunları

Deri, vücudun ilk bağışıklık bariyerlerinden biridir. Bağışıklık sisteminin zayıflaması kendini cilt üzerinde çeşitli biçimlerde gösterebilir:

• Tekrarlayan derin doku apseleri: Özellikle Staphylococcus aureus kaynaklı tekrarlayan cilt ve yumuşak doku apsesi, Hyper-IgE sendromu gibi primer immün yetmezliklerin belirleyici bulgusudur.
• Kronik egzema alevlenmeleri: Atopik dermatit ile bağışıklık disregülasyonu arasında güçlü bir bağlantı mevcuttur; Th2 baskınlığı ve bariyer işlev bozukluğu bu ilişkinin temelini oluşturur.
• İyileşmeyen ya da tekrarlayan cilt enfeksiyonları: Follikülit, selülit ya da impetigo gibi yüzeyel bakteriyel enfeksiyonların sık tekrarlaması bağışıklık değerlendirmesi gerektirebilir.

Lenf Bezi Şişliği

Lenf bezleri, bağışıklık sisteminin aktif savunma üslerinden biridir; bir enfeksiyona ya da inflamasyona yanıt olarak geçici biçimde büyüyebilir. Enfeksiyondan bağımsız olarak uzun süredir şişmiş kalan (6 haftayı aşan), ağrısız ve sert kıvamda lenf bezleri malignite ya da kronik enfeksiyon açısından değerlendirme gerektirebilir (Chapel ve ark. – Primary immune deficiency disorders, Clin Exp Immunol 2012).

Gece Terlemesi

Altta yatan enfeksiyonun (tüberküloz, HIV, endokardit) ya da hematolojik malignitelerin (lenfoma) klasik belirtileri arasında yer alan gece terlemesi, bağışıklık sistemiyle ilgili bir uyarı işareti olabilir. Özellikle kilo kaybı ve yorgunlukla birlikte görüldüğünde bu belirti göz ardı edilmemelidir.

Eklem Ağrısı ve Otoimmün İşaretler

Bağışıklık disregülasyonunun en erken göstergelerinden biri, vücudun kendi dokularına yönelik düşük düzeyli bir saldırı başlatmasıdır. Sabah tutukluğu, simetrik eklem şişliği ve ağrısı romatoid artrit gibi otoimmün hastalıkların öncüsü olabilirken tekrarlayan ağız yaraları ve kelebek şeklinde yüz kızarıklığı lupus açısından değerlendirme gerektirebilir.

Güçlü Bağışıklık Sisteminin Belirtileri

Zayıf bağışıklık belirtilerini daha iyi anlamak için güçlü bağışıklığın nasıl göründüğünü bilmek faydalıdır:

• Enfeksiyonlardan hızlı ve tam iyileşme (soğuk algınlığı 5–7 günde geçer)
• Yılda 1–2 kez hafif seyreden enfeksiyon geçirme
• Yaraların normal sürede (5–7 gün) kapanması
• Genel olarak yüksek enerji düzeyi ve dinlendirilmiş uyanma hissi
• Aşılara güçlü antikor yanıtı

Güçlü bir bağışıklık sisteminin tüm göstergelerini ve bu durumu nasıl koruyabileceğinizi öğrenmek için güçlü bağışıklık sistemi belirtileri başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Kırmızı Bayraklar — Acil Değerlendirme Gerektiren Durumlar

Jeffrey Modell Foundation’ın 10 uyarı işareti listesi, primer immün yetmezlik tanısı için klinisyenlere yol gösterici niteliktedir. Aşağıdaki durumların varlığında uzman değerlendirmesi önerilmektedir:

1. Yılda dörtten fazla yeni kulak enfeksiyonu (çocuklarda)
2. Yılda ikiden fazla ciddi sinüs enfeksiyonu
3. Antibiyotik tedavisine iki aydan uzun süre yanıtsız kalma
4. Bir yılda iki veya daha fazla pnömoni
5. Çocukta normal kilo alımının olmaması
6. Derin cilt veya organ apsesi (tekrarlayan)
7. İki ya da daha fazla derin doku enfeksiyonu
8. Kandida gibi fırsatçı enfeksiyonlar
9. Ailede erken yaşta enfeksiyondan ölüm öyküsü
10. İntravenöz antibiyotik gerektiren enfeksiyon

Bu kriterlerin bir ya da birkaçının varlığı, mutlaka primer immün yetmezliğe işaret etmez; ancak bağışıklık değerlendirmesi için yeterli gerekçe oluşturur.

Kemoterapi sonrası ateş, sık enfeksiyon, ağız yaraları, uzun süren halsizlik veya kan değerlerinde düşüklük gibi belirtiler basit bağışıklık zayıflığı gibi görülmemelidir. Bu dönemde yapılacak beslenme, takviye veya yaşam tarzı düzenlemeleri için kemoterapiden sonra bağışıklık rehberi daha özel bir değerlendirme sunar.

Hangi Uzmana Başvurulmalı?

Yetişkinler

• İmmünoloji (Allerji-İmmünoloji): Tekrarlayan enfeksiyonlar, olası primer immün yetmezlik
• Dahiliye: Genel değerlendirme, altta yatan hastalıkların araştırılması
• Enfeksiyon Hastalıkları: Alışılmadık ya da tedaviye dirençli enfeksiyonlar

Çocuklar

• Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (Pediatri): İlk başvuru noktası
• Çocuk İmmünolojisi: Primer immün yetmezlik şüphesinde

Bağışıklık Testi Hakkında Kısa Bilgi

Bağışıklık değerlendirmesinde sıklıkla başvurulan testler şunlardır:

Tam Kan Sayımı (TKS): Lökosit sayısı ve alt gruplarının dağılımı (nötrofil, lenfosit, monosit) bağışıklık sisteminin genel durumu hakkında ilk bilgiyi sunar. Düşük lenfosit sayısı ya da nötropeni değerlendirme gerektirebilir.

Serum İmmünoglobulin Düzeyleri: IgG, IgA ve IgM düzeylerinin ölçülmesi, antikor üretim kapasitesinin değerlendirilmesine olanak tanır. Düşük IgG düzeyi yaygın değişken immündefisit gibi durumları akla getirebilir.

Lenfosit Alt Grup Analizi (Flow Sitometri): T hücre (CD4+, CD8+), B hücre ve NK hücre sayımlarını içerir. HIV şüphesinde CD4+ sayımı kritik öneme sahiptir.

Kompleman Sistemi Testleri: C3, C4 ve CH50 ölçümleri kompleman yolu yetmezliklerini araştırmak için kullanılır.

Spesifik Antikor Yanıtı: Aşılara karşı geliştirilen antikor düzeylerinin ölçülmesi B hücre işlevini fonksiyonel düzeyde değerlendirmeye olanak tanır.

Bu testlerin nasıl yorumlandığını, hangi koşullarda isteneceğini ve hangi uzmana başvurulması gerektiğini daha kapsamlı öğrenmek için bağışıklık testi nasıl yapılır başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Belirtilerle Karşılaştıktan Sonra Ne Yapılmalı?

Yukarıda açıklanan belirtilerden bir ya da birkaçını tanıyorsanız öncelikle altta yatan nedenin değerlendirilmesi önem taşır. Yaşam tarzı kaynaklı bağışıklık düşüklüğü çoğunlukla önlenebilir ve tersine çevrilebilir niteliktedir.

Beslenme: C vitamini, D vitamini ve çinko açısından zengin ve çeşitli bir beslenme düzeni oluşturmak, bağırsak florasını desteklemek için fermente gıdalara yer vermek temel adımlar arasındadır. Bağışıklığı güçlendiren besinler başlıklı kapsamlı listemizi inceleyebilirsiniz.

Yaşam Tarzı: Günlük 7–9 saat uyku, haftada 150 dakika orta yoğunluklu egzersiz ve stres yönetimi bağışıklık sisteminin yeniden güçlenmesinde temel rol oynar. Bu konudaki stratejik rehbere bağışıklık nasıl güçlendirilir sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Takviye: D vitamini, çinko ve probiyotik gibi takviyeler eksiklik testi yapıldıktan sonra ve bir sağlık profesyoneli rehberliğinde değerlendirilebilir. Takviye seçimi ve kombinasyon mantığı için bağışıklık güçlendirici takviyeler başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Tıbbi Değerlendirme: Belirti sıklığı ya da şiddeti yukarıda tanımlanan eşik değerleri aşıyorsa yaşam tarzı değişikliklerinin yanı sıra uzman başvurusu ertelenmemelidir.

Zayıf Bağışıklık Belirtileri İçin Yapılması ve Kaçınılması Gerekenler

YAPILMASI GEREKENLER

• Enfeksiyon sıklığını ve seyrini kayıt altına alın; doktora başvurduğunuzda somut veriler sunabilmek değerlendirmeyi kolaylaştırır.
• D vitamini, çinko ve tam kan sayımı dahil temel bağışıklık parametrelerini en az yılda bir kez kontrol ettirin.
• Tekrarlayan enfeksiyonlar standart tedaviye yanıt vermiyorsa uzmana yönlendirilmeyi isteyin.
• Yavaş iyileşen yaralar ya da tekrarlayan cilt enfeksiyonları varsa kan şekeri düzeyinizi de değerlendirin.
• Bağırsak sağlığınızı desteklemek için fermente gıdaları düzenli tüketin.
• Aşı takviminizi güncel tutun; bağışıklık sistemi zayıflamış bireylerde aşı koruması daha da kritik öneme sahiptir.

KAÇINILMASI GEREKENLER

• Sık hastalanmayı “normal” kabul edip görmezden gelmeyin; bir eşik değerin üzerine çıkıldığında tıbbi değerlendirme gerekir.
• Antibiyotikleri eksik ya da gereksiz kullanmaktan kaçının; bu durum hem disbiyozise hem de direnç gelişimine zemin hazırlar.
• Kronik yorgunluğu yalnızca strese bağlamayın; diğer belirtilerle birlikte değerlendirin.
• Tekrarlayan mantar enfeksiyonlarını yalnızca lokal bir sorun olarak görmeyin; sistemik değerlendirme gerektirebilir.
• Bağışıklık testleri olmadan yüksek doz takviye başlatmaktan kaçının.
• Tıbbi değerlendirme gerektiren belirtiler varsa doktor başvurusunu ertelemeyin.

Sık Sorulan Sorular

S: Zayıf bağışıklık sistemi belirtileri nelerdir? C: Sık tekrarlayan enfeksiyonlar, normalden uzun süren iyileşme süreci, kronik yorgunluk, yavaş iyileşen yaralar, tekrarlayan mantar enfeksiyonları ve sindirim sorunları zayıf bağışıklık sisteminin başlıca belirtileri arasında yer alabilir. Bu belirtilerin varlığı her zaman ciddi bir bağışıklık hastalığına işaret etmez; belirli bir sıklık ve şiddetin üzerine çıkıldığında uzman değerlendirmesi önerilir.

S: Bağışıklığımın düşük olduğunu nasıl anlarım? C: Yılda dörtten fazla tekrarlayan kulak ya da sinüs enfeksiyonu, standart tedaviye yanıt vermeyen enfeksiyonlar, sık mantar enfeksiyonları ve kronik yorgunluk bağışıklık değerlendirmesi için başvuru kriterlerinden bazılarıdır. Bu belirtilerin birden fazlasının birlikte bulunması bir sağlık profesyoneline başvuru için yeterli gerekçe oluşturabilir.

S: Kaç kez hasta olmak “çok fazla” sayılır? C: Yetişkinler için yılda iki kez grip ya da soğuk algınlığı geçirmek genellikle normal kabul edilir. Yılda dörtten fazla kulak enfeksiyonu, ikiden fazla zatürre ya da iki veya daha fazla ciddi enfeksiyon Jeffrey Modell Foundation kriterlerine göre bağışıklık değerlendirmesi için yönlendirici işaretler arasında yer almaktadır.

S: Sürekli yorgunluk bağışıklık düşüklüğüne işaret eder mi? C: Kronik yorgunluk; bağışıklık sisteminin sürekli aktif kalmasının ya da düşük düzeyli kronik bir inflamasyonun göstergesi olabilir. Ancak tiroid bozukluğu, anemi ve uyku apnesi gibi durumlar da benzer tablo yaratabilir. Yorgunluk yalnızca bağışıklık düşüklüğü belirtisi değildir; diğer bulgularla birlikte değerlendirilmesi gerekir.

S: Tekrarlayan mantar enfeksiyonu bağışıklık sorunu olabilir mi? C: Yılda üç ya da daha fazla tekrarlayan oral ya da vajinal kandida, özellikle bilinen risk faktörlerinin yokluğunda, bağışıklık değerlendirmesi için bir neden oluşturabilir. Diyabet, immunsupresif ilaç kullanımı ya da daha nadir olarak primer immün yetmezlik bu tablonun olası nedenleri arasındadır.

S: Bağışıklık düşüklüğünde hangi doktora gidilmeli? C: Tekrarlayan ciddi enfeksiyonlar ya da alışılmadık belirtiler söz konusu olduğunda allerji-immünoloji, dahiliye veya enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurmak önerilir. Çocuklarda çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı ilk başvuru noktasıdır; gerektiğinde çocuk immünolojisine yönlendirme yapılır.

S: Güçlü bağışıklık sisteminin belirtileri nelerdir? C: Enfeksiyonlardan hızlı ve tam iyileşme, yılda 1–2 kez hafif seyreden hastalık geçirme, yaraların normal sürede kapanması ve genel olarak yüksek enerji düzeyi güçlü bir bağışıklık sisteminin olası işaretleri arasında sayılabilir.