Editoryal not: Bu içerik Hangisieniyi Medikal Yazar Ekibi tarafından hazırlanmış, tıbbi doğruluk açısından medikal danışman tarafından gözden geçirilmiştir. Editoryal Politika ve İnceleme Metodolojisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Tiroid ve kansızlık ilişkisi, özellikle hipotiroidi, Hashimoto tiroiditi, demir eksikliği, B12 eksikliği ve otoimmün hastalık birliktelikleri üzerinden değerlendirilir. Tiroid hormonları vücudun enerji kullanımını, metabolizmayı ve dokuların oksijen ihtiyacını etkiler; anemi ise sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin veya hemoglobinin yetersizliği nedeniyle dokulara oksijen taşınmasının azalmasıdır. (Cleveland Clinic)
Tiroid hastalığı olan kişilerde halsizlik, çabuk yorulma, saç dökülmesi, üşüme, çarpıntı, nefes darlığı ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtiler hem tiroid bozukluğundan hem de kansızlıktan kaynaklanabilir. Bu nedenle “tiroidim mi düşük, kansızlık mı var?” sorusunun cevabı yalnızca belirtilerle değil; TSH, serbest T4, tam kan sayımı, ferritin, B12, folat ve gerekirse ek testlerle verilir. (NIDDK)
Tiroidin temel görevleri ve TSH-T3-T4 ilişkisini önce genel olarak anlamak isterseniz tiroid nedir rehberi bu konunun temelini açıklar.
Kısa cevap: Tiroid kansızlık yapar mı?
Tiroid hastalıkları doğrudan veya dolaylı yollarla kansızlıkla ilişkili olabilir. Özellikle hipotiroidide kırmızı kan hücresi üretimi yavaşlayabilir, demir eksikliği veya B12 eksikliği eşlik edebilir ve Hashimoto gibi otoimmün tiroid hastalıklarında pernisiyöz anemi ya da çölyak hastalığı gibi ek otoimmün durumlar görülebilir. (PMC)
Buna karşılık kansızlık da tiroid belirtilerini taklit edebilir. Halsizlik, saç dökülmesi, üşüme, nefes darlığı, çarpıntı ve odaklanma güçlüğü hem anemide hem tiroid hastalıklarında görülebilir. (NHLBI)
Anemi nedir?
Anemi, kandaki sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin veya hemoglobin miktarının dokulara yeterli oksijen taşıyamayacak düzeyde azalmasıdır. Anemi yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı, baş dönmesi, çarpıntı, solukluk ve soğuk el-ayak gibi belirtiler yapabilir. (Cleveland Clinic)
Aneminin başlıca nedenleri kan kaybı, kırmızı kan hücresi üretiminin azalması veya kırmızı kan hücrelerinin normalden hızlı yıkılmasıdır. (MedlinePlus)
Demir eksikliği anemisi en sık görülen anemi türlerinden biridir; demir, hemoglobin üretimi için gereklidir. (NHLBI)
Tiroid ve kansızlık ilişkisi nasıl kurulur?
Tiroid ve kansızlık ilişkisi tek bir mekanizmayla açıklanmaz. Tiroid hormon eksikliği kırmızı kan hücresi üretimini etkileyebilir; hipotiroidi adet kanamalarını artırarak demir eksikliğine katkıda bulunabilir; Hashimoto gibi otoimmün tiroid hastalıkları B12 eksikliği veya çölyak hastalığıyla birlikte görülebilir. (PMC)
| İlişki başlığı | Nasıl etkileyebilir? |
|---|---|
| Hipotiroidi | Kırmızı kan hücresi üretimi yavaşlayabilir ve normositik anemi görülebilir. (PMC) |
| Hashimoto | Otoimmün hastalık birlikteliği nedeniyle B12 eksikliği/pernisiyöz anemi riski değerlendirilebilir. (PubMed) |
| Demir eksikliği | Hem anemi yapabilir hem de tiroid hormon sentezinde görevli tiroid peroksidaz enzimiyle ilişkili süreçleri etkileyebilir. (PMC) |
| B12 eksikliği | Halsizlik, unutkanlık, uyuşma ve makrositik anemi yapabilir; otoimmün tiroid hastalıklarıyla birlikte görülebilir. (PubMed) |
| Çölyak hastalığı | Demir emilimini bozarak anemiye neden olabilir ve otoimmün tiroid hastalıklarıyla ilişkili olabilir. (PMC) |
| Levotiroksin-demir etkileşimi | Demir takviyesi levotiroksin emilimini azaltabilir; zamanlama önemlidir. (American Thyroid Association) |
Hipotiroidi kansızlık yapar mı?
Hipotiroidi, tiroid bezinin yeterli hormon üretememesi durumudur ve bazı kişilerde anemiyle ilişkili olabilir. Tiroid fonksiyon bozukluğu ile daha düşük hemoglobin düzeyleri arasında ilişki bildiren çalışmalar vardır. (PMC)
Hipotiroidide anemi çoğu zaman normositik-normokromik tipte olabilir; ancak demir eksikliği varsa mikrositik, B12 veya folat eksikliği varsa makrositik anemi de görülebilir. (PMC)
Hipotiroidi belirtileri halsizlik, kilo alma, üşüme, kabızlık, kuru cilt ve saç incelmesi şeklinde görülebilir; bu belirtilerin bir kısmı anemi belirtileriyle örtüşür. (NIDDK)
Hipotiroidi belirtileri ve TSH yüksekliği hakkında daha ayrıntılı bilgi için hipotiroidi ve tiroidin az çalışması yazısını okuyabilirsiniz.
Hashimoto ve kansızlık ilişkisi
Hashimoto tiroiditi, bağışıklık sisteminin tiroid bezini hedef aldığı otoimmün bir hastalıktır. Hashimoto, hipotiroidiye yol açabileceği gibi diğer otoimmün hastalıklarla birlikte görülebilir. (NIDDK)
Otoimmün tiroid hastalıkları ile pernisiyöz anemi gibi otoimmün B12 emilim bozuklukları arasında ilişki bildirilmiştir. (PubMed)
Tiroid hastalıklarında B12 eksikliğini inceleyen sistematik derlemelerde, hipotiroidi ve otoimmün tiroid hastalığı olan gruplarda B12 eksikliği oranlarının değişken olmakla birlikte dikkate değer düzeylerde bildirildiği görülmüştür. (PubMed)
Anti-TPO yüksekliği, Hashimoto ve hipotiroidi ilişkisini ayrıca okumak için Hashimoto tiroiditi yazısı daha doğru devam sayfasıdır.
Demir eksikliği tiroidi etkiler mi?
Demir, hemoglobin üretimi için gereklidir; eksikliğinde demir eksikliği anemisi gelişebilir. (NHLBI)
Demir aynı zamanda tiroid hormon sentezinde görev alan tiroid peroksidaz enzimiyle ilişkili süreçlerde önemlidir; demir eksikliğinin tiroid fonksiyonu üzerinde olumsuz etkilerle ilişkili olabileceği bildirilmiştir. (PMC)
Bu nedenle tiroid şikâyeti olan ve aynı zamanda saç dökülmesi, halsizlik, çarpıntı, nefes darlığı veya yoğun adet kanaması bulunan kişilerde ferritin ve demir durumu ayrıca değerlendirilebilir. (NHLBI)
Tiroid hastalarında ferritin neden önemlidir?
Ferritin, vücuttaki demir depolarını yansıtan önemli bir laboratuvar göstergesidir. Demir eksikliği anemisinde hemoglobin düşebilir; erken dönemde ise hemoglobin normal kalırken ferritin düşük olabilir. (NHLBI)
Tiroid hastalarında ferritin düşüklüğü özellikle halsizlik, saç dökülmesi, çabuk yorulma, nefes darlığı ve çarpıntı gibi belirtileri artırabilir veya tiroid belirtileriyle karıştırılabilir. (Cleveland Clinic)
Ferritin düşüklüğü saptandığında yalnızca demir takviyesi düşünmek yeterli değildir; kan kaybı, yoğun adet, mide-bağırsak kanaması, beslenme yetersizliği, emilim bozukluğu ve çölyak gibi nedenler de araştırılmalıdır. (Mayo Clinic)
B12 eksikliği ve tiroid ilişkisi
B12 eksikliği, kırmızı kan hücresi üretimini etkileyerek makrositik anemiye yol açabilir ve halsizlik, unutkanlık, karıncalanma, uyuşma, denge sorunları gibi belirtiler yapabilir. (Cleveland Clinic)
Otoimmün tiroid hastalıkları, özellikle Hashimoto ve Graves gibi durumlar, pernisiyöz anemi gibi otoimmün B12 emilim bozukluklarıyla birlikte görülebilir. (PubMed)
Hipotiroidi ve otoimmün tiroid hastalıklarında B12 düzeylerini değerlendiren sistematik derlemeler, B12 eksikliğinin bu gruplarda araştırılması gereken bir başlık olabileceğini göstermiştir. (PMC)
Çölyak, tiroid ve kansızlık üçgeni
Çölyak hastalığı, ince bağırsakta emilim bozukluğu yaparak demir eksikliği anemisine neden olabilir. Çölyak hastalığı ve otoimmün tiroid hastalıkları arasında güçlü bir ilişki olduğunu bildiren çalışmalar vardır. (PMC)
Çölyak hastalığında demir eksikliği sık görülebilir; bağırsak inflamasyonu ve villus atrofisi demir emilimini bozabilir. (PMC)
Bu nedenle Hashimoto veya Graves hastalığı olan bir kişide açıklanamayan demir eksikliği, ferritin düşüklüğü, ishal, şişkinlik, kilo kaybı veya tekrarlayan anemi varsa çölyak hastalığı açısından değerlendirme gündeme gelebilir. (PMC)
Hipertiroidi ve kansızlık ilişkisi
Hipertiroidi, tiroid bezinin fazla hormon üretmesi durumudur. Hipertiroidide çarpıntı, kilo kaybı, terleme, sıcağa tahammülsüzlük, el titremesi ve uykusuzluk görülebilir. (NIDDK)
Tiroid disfonksiyonu ile hemoglobin düzeyleri arasında ilişki bildiren çalışmalarda hem hipotiroidi hem de hipertiroidi gruplarında bazı hematolojik değişiklikler incelenmiştir. (PMC)
Hipertiroidide çarpıntı ve nefes darlığı gibi belirtiler anemiyle karışabilir; bu nedenle hem tiroid testleri hem tam kan sayımı birlikte değerlendirilebilir. (NHLBI)
Hipertiroidi belirtileri, toksik guatr ve Graves ilişkisi için hipertiroidi ve toksik guatr yazısı daha uygundur.
Tiroid ve kansızlık belirtileri nasıl karışır?
Tiroid hastalıkları ve anemi birçok ortak belirtiye sahiptir. Bu nedenle kişinin yalnızca “halsizim” demesi tanı için yeterli değildir.
| Belirti | Tiroidle ilişkisi | Anemiyle ilişkisi |
|---|---|---|
| Halsizlik | Hipotiroidide sık görülür. (NIDDK) | Aneminin en sık belirtilerindendir. (Cleveland Clinic) |
| Üşüme | Hipotiroidide görülebilir. (NIDDK) | Demir eksikliğinde soğuk el-ayak görülebilir. (NHLBI) |
| Çarpıntı | Hipertiroidide görülebilir. (NIDDK) | Anemide kalp daha fazla çalışabilir ve çarpıntı olabilir. (Cleveland Clinic) |
| Saç dökülmesi | Tiroid hormon bozukluklarında görülebilir. (NIDDK) | Demir eksikliği saç dökülmesine katkıda bulunabilir. (NHLBI) |
| Nefes darlığı | Ağır hipertiroidi veya kalp etkilenimiyle görülebilir. (NIDDK) | Anemide dokulara oksijen taşınması azalabilir. (Cleveland Clinic) |
| Konsantrasyon güçlüğü | Hipotiroidide zihinsel yavaşlama olabilir. (American Thyroid Association) | B12 eksikliği ve anemiyle ilişkili olabilir. (Cleveland Clinic) |
Belirtilerin tiroid kaynaklı olup olmadığını ayırmak için tiroid belirtileri yazısı daha geniş bir belirti karşılaştırması sunar.
Tiroid hastasında kansızlık şüphesinde hangi testler yapılır?
Tiroid hastasında kansızlık şüphesi varsa hem tiroid fonksiyonu hem kan değerleri birlikte değerlendirilir. TSH ve serbest T4 tiroid tarafını; tam kan sayımı, hemoglobin, hematokrit, MCV, ferritin, demir, total demir bağlama kapasitesi, transferrin satürasyonu, B12 ve folat ise anemi tarafını anlamaya yardımcı olur. (NIDDK)
| Test | Ne işe yarar? |
|---|---|
| TSH | Tiroidin az mı fazla mı çalıştığını değerlendirmede ilk testlerden biridir. (American Thyroid Association) |
| Serbest T4 | TSH ile birlikte tiroid hormon durumunu gösterir. (NIDDK) |
| Tam kan sayımı | Hemoglobin, hematokrit, MCV gibi anemi göstergelerini verir. (Cleveland Clinic) |
| Ferritin | Demir depolarını değerlendirmeye yardımcı olur. (NHLBI) |
| Serum demir / TDBK / transferrin satürasyonu | Demir eksikliği değerlendirmesinde kullanılır. (NHLBI) |
| B12 | Makrositik anemi ve nörolojik belirtiler açısından önemlidir. (Cleveland Clinic) |
| Folat | Kırmızı kan hücresi üretimi için gereklidir. (Cleveland Clinic) |
| Anti-TPO | Hashimoto ve otoimmün tiroidit açısından destekleyici olabilir. (MedlinePlus) |
| Çölyak testleri | Açıklanamayan demir eksikliği ve otoimmün tiroid hastalığında düşünülebilir. (PMC) |
Tiroid tahlillerini daha ayrıntılı yorumlamak için tiroid testleri ve değerleri yazısına geçebilirsiniz.
Levotiroksin ve demir takviyesi birlikte alınır mı?
Levotiroksin ve demir takviyesi aynı anda alınmamalıdır. Demir preparatları levotiroksin emilimini azaltabilir ve TSH değerlerinin hedef aralıkta kalmasını zorlaştırabilir. (American Thyroid Association)
Euthyrox/levotiroksin kullanan kişilerde demir, kalsiyum ve antasit gibi ürünlerle en az 4 saat ara bırakılması önerilir. (DailyMed)
Bu nedenle hem hipotiroidi hem demir eksikliği olan kişilerde “ilaç işe yaramıyor” gibi görünen durum bazen kullanım saatinden kaynaklanabilir. (American Thyroid Association)
Levotiroksin, Euthyrox, kahve, demir ve kalsiyum zamanlaması için tiroid ilaçları ve levotiroksin yazısı daha ayrıntılıdır.
Tiroid hastalarında demir takviyesi herkes için gerekli mi?
Hayır. Tiroid hastalığı olan herkesin demir takviyesi kullanması gerekmez. Demir takviyesi genellikle ferritin, hemoglobin, demir parametreleri ve klinik değerlendirme sonrası planlanır. (NHLBI)
Demir eksikliğinin nedeni bulunmadan uzun süre takviye almak doğru değildir; yoğun adet kanaması, mide-bağırsak kanaması, beslenme yetersizliği, emilim bozukluğu veya çölyak gibi nedenler araştırılabilir. (Mayo Clinic)
Demir fazlalığı da zararlı olabileceği için takviye kararı testlerle desteklenmelidir. (NHLBI)
Tiroid ve kansızlıkta beslenme nasıl olmalı?
Beslenme, tiroid ve anemi yönetimini destekleyebilir; ancak tiroid ilacı veya anemi tedavisinin yerine geçmez. Demirden zengin besinler, B12 kaynakları, folat içeren gıdalar ve yeterli protein kırmızı kan hücresi üretimi için önemlidir. (Cleveland Clinic)
| Besin öğesi | Kaynaklar | Dikkat |
|---|---|---|
| Demir | Kırmızı et, yumurta, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler | Çay-kahve demir emilimini azaltabilir; C vitamini emilimi destekleyebilir. (NHLBI) |
| B12 | Et, balık, yumurta, süt ürünleri | Vegan beslenenlerde eksiklik riski artabilir. (Cleveland Clinic) |
| Folat | Yeşil yapraklılar, baklagiller, turunçgiller | Folat eksikliği anemiye katkıda bulunabilir. (Cleveland Clinic) |
| Protein | Et, balık, yumurta, yoğurt, baklagiller | Kan hücresi üretimi ve genel metabolizma için önemlidir. |
| İyot | İyotlu tuz, deniz ürünleri, süt ürünleri | Tiroid hastalığı olanlarda yüksek doz iyot takviyesi kontrolsüz kullanılmamalıdır. (American Thyroid Association) |
Tiroid hastalarında iyot, selenyum, gluten, soya, kahve ve levotiroksin etkileşimlerini daha geniş okumak için tiroid hastalarında beslenme yazısı daha uygundur.
Kadınlarda tiroid, anemi ve adet ilişkisi
Hipotiroidi bazı kişilerde ağır veya düzensiz adet kanamalarıyla ilişkili olabilir. Ağır adet kanaması demir eksikliği anemisine katkıda bulunabilir. (NIDDK)
Bu nedenle tiroid hastalığı olan kadınlarda halsizlik, saç dökülmesi, ferritin düşüklüğü ve yoğun adet kanaması birlikteyse yalnızca tiroid ilacı değil, demir eksikliği ve jinekolojik nedenler de değerlendirilmelidir. (NHLBI)
Gebelikte tiroid ve anemi ilişkisi daha hassastır; hem tiroid hormonları hem demir ihtiyacı gebelikte değişir. (NIH ODS)
Gebelikte tiroid yüksekliği, düşüklüğü ve bebeğe etkileri için hamilelikte tiroid yazısı daha doğru devam sayfasıdır.
Erkeklerde tiroid ve kansızlık
Erkeklerde demir eksikliği anemisi saptandığında, kadınlardaki adet kanaması gibi fizyolojik bir açıklama olmadığı için mide-bağırsak kan kaybı veya emilim bozukluğu gibi nedenler daha dikkatli değerlendirilir. (Mayo Clinic)
Erkeklerde tiroid belirtileri halsizlik, kas güçsüzlüğü, saç dökülmesi, libido azalması ve ereksiyon sorunlarıyla karışabilir; bu belirtilere kansızlık da eşlik edebilir. (PubMed)
Erkeklerde tiroid belirtilerini ayrı okumak için erkeklerde tiroid belirtileri yazısı daha hedefli bir içeriktir.
Tiroid tedavisi kansızlığı düzeltir mi?
Eğer anemi doğrudan hipotiroidiye bağlı kırmızı kan hücresi üretimindeki yavaşlamayla ilişkiliyse, tiroid hormon dengesinin düzelmesi kan değerlerine katkı sağlayabilir. Ancak aneminin nedeni demir eksikliği, B12 eksikliği, folat eksikliği, çölyak, kan kaybı veya kronik hastalıksa yalnızca tiroid tedavisi yeterli olmayabilir. (PMC)
Bu nedenle hem tiroid hastalığı hem anemi varsa amaç tek bir nedeni varsaymak değil, aneminin tipini belirlemektir. Tam kan sayımında MCV düşükse demir eksikliği, yüksekse B12/folat eksikliği, normal ise hipotiroidi veya kronik hastalık anemisi gibi olasılıklar birlikte düşünülür. (Cleveland Clinic)
Ne zaman doktora başvurmalı?
Uzun süren halsizlik, çabuk yorulma, nefes darlığı, çarpıntı, saç dökülmesi, solukluk, baş dönmesi, yoğun adet kanaması, açıklanamayan kilo değişimi, üşüme veya tiroid testlerinde bozukluk varsa tıbbi değerlendirme gerekir. (Cleveland Clinic)
Dışkıda siyah renk, dışkıda kan, göğüs ağrısı, bayılma, istirahatte nefes darlığı, çok hızlı nabız veya ciddi halsizlik varsa daha hızlı değerlendirme gerekir. (Mayo Clinic)
Tiroid ve kansızlık belirtileri birlikteyse aile hekimi, dahiliye veya endokrinoloji ilk değerlendirmeyi başlatabilir; demir eksikliği nedeni açıklanamıyorsa gastroenteroloji veya kadın doğum gibi branşlar da sürece dahil olabilir. Hangi bölüme gideceğinizi netleştirmek için tiroid hangi doktora gidilir yazısı pratik bir yönlendirme sunar.
Sık sorulan sorular
Tiroid kansızlık yapar mı?
Evet, özellikle hipotiroidi ve Hashimoto bazı kişilerde anemiyle ilişkili olabilir. Bu ilişki kırmızı kan hücresi üretiminin etkilenmesi, demir eksikliği, B12 eksikliği veya otoimmün hastalık birlikteliği üzerinden gelişebilir. (PMC)
Hipotiroidi kansızlık yapar mı?
Hipotiroidi anemiyle ilişkili olabilir. Anemi normositik tipte olabileceği gibi demir, B12 veya folat eksikliği eşlik ediyorsa farklı kan hücresi boyutlarıyla görülebilir. (PMC)
Hashimoto kansızlık yapar mı?
Hashimoto doğrudan veya dolaylı olarak kansızlıkla ilişkili olabilir. Özellikle otoimmün B12 eksikliği, pernisiyöz anemi ve çölyak gibi ek otoimmün durumlar açısından değerlendirme gerekebilir. (PubMed)
Demir eksikliği tiroidi bozar mı?
Demir eksikliği tiroid hormon senteziyle ilişkili bazı enzimatik süreçleri etkileyebilir ve tiroid fonksiyon bozukluğu olan kişilerde tabloyu karmaşıklaştırabilir. (PMC)
Ferritin düşüklüğü tiroid belirtisi mi?
Ferritin düşüklüğü tiroid belirtisi değildir; vücuttaki demir depolarının düşük olabileceğini gösterir. Ancak ferritin düşüklüğünün belirtileri tiroid belirtileriyle karışabilir. (NHLBI)
Tiroid ilacı demirle birlikte alınır mı?
Hayır. Demir takviyesi levotiroksin emilimini azaltabilir. Levotiroksin ve demir arasında genellikle en az 4 saat ara bırakılması önerilir. (American Thyroid Association)
B12 eksikliği tiroidle ilişkili mi?
B12 eksikliği özellikle otoimmün tiroid hastalıklarıyla birlikte görülebilir. Hashimoto veya Graves hastalığı olan kişilerde açıklanamayan halsizlik, unutkanlık, uyuşma veya makrositik anemi varsa B12 değerlendirmesi gerekebilir. (PMC)
Kansızlık TSH’yi yükseltir mi?
Kansızlık doğrudan her zaman TSH’yi yükseltir denilemez. Ancak demir eksikliği tiroid hormon senteziyle ilişkili süreçleri etkileyebilir ve tiroid fonksiyonlarıyla karşılıklı ilişki gösterebilir. (PMC)
Tiroid ve kansızlıkta hangi testlere bakılır?
TSH, serbest T4, tam kan sayımı, hemoglobin, MCV, ferritin, serum demir, total demir bağlama kapasitesi, transferrin satürasyonu, B12, folat, anti-TPO ve gerekirse çölyak testleri değerlendirilebilir. (NIDDK)
Tiroid tedavisi kansızlığı geçirir mi?
Anemi doğrudan hipotiroidiye bağlıysa tiroid tedavisi katkı sağlayabilir; ancak demir, B12, folat eksikliği, kan kaybı veya çölyak gibi nedenler varsa bunlar ayrıca tedavi edilmelidir. (PMC)
Saç dökülmesi tiroid mi kansızlık mı?
Saç dökülmesi hem tiroid hastalıklarında hem demir eksikliğinde görülebilir. Ayırım için TSH, serbest T4, ferritin, tam kan sayımı ve diğer olası nedenler birlikte değerlendirilmelidir. (American Academy of Dermatology)
Sonuç
Tiroid ve kansızlık ilişkisi özellikle hipotiroidi, Hashimoto, demir eksikliği, B12 eksikliği, çölyak ve levotiroksin-demir etkileşimi üzerinden önem kazanır. Halsizlik, saç dökülmesi, üşüme, çarpıntı ve nefes darlığı gibi belirtiler hem tiroid hastalıklarında hem anemide görülebilir. (PMC)
Bu nedenle tiroid hastalığı olan bir kişide kansızlık şüphesi varsa yalnızca TSH’ye veya yalnızca hemoglobine bakmak yeterli değildir. TSH, serbest T4, tam kan sayımı, ferritin, demir parametreleri, B12, folat ve gerekiyorsa otoimmün/emilim bozukluğu testleri birlikte değerlendirilmelidir. (NIDDK)
En doğru yaklaşım, “tiroidim var, demir almalıyım” ya da “kansızlığım tiroidden” gibi tek nedenli düşünmek yerine, aneminin tipini ve tiroid bozukluğunun derecesini netleştirmektir. (Cleveland Clinic)